Bilgiler

 : 
on 2008/12/29 10:53:01 (1302 okuma)

İpragaz Genel Müdürü Selim Şiper, türev piyasalardaki aşırı balon yüzünden oluşan krize ilginç bir yorum getirdi: “Ekonomi zıpladı, kafaya çıktı, şimdi ayakları çimlere değdi. Golü bütün dünya yedi.”


İpragaz Genel Müdürü Selim Şiper, türev piyasalardaki aşırı balon yüzünden oluşan krize ilginç bir yorum getirdi: “Ekonomi zıpladı, kafaya çıktı, şimdi ayakları çimlere değdi. Golü bütün dünya yedi.”


İpragaz Genel Müdürü Selim Şiper, küresel krizin aşırı şişirilen türev piyasalardan çıktığını belirterek, “Ekonominin ayakları yerden kesilmişti, şimdi yere değdi” dedi.
Petrol, doğalgaz, LPG gibi ürünlerin fiyatlarındaki ani düşüşlerin yaşandığı bir dönemde gazetemize konuşan Şiper, dünyada ve Türkiye'de yaşanan fiyat oyunlarına dikkat çekti.

EKONOMİ ZIPLADI

Dünya ekonomisinde yaşananları futbol terimleriyle izah eden Şiper, “Futbolcu iki ayağı da yerde oynar ama arada bir kafa atmak için zıplar. Maalesef dünyada bu son iki üç yıldır şahit olduğumuz ekonomik coşku, tam ayakların yerden kesilip zıplanan an. Sistem denen şey toprak. Ayaklar yerdeydi, havaya yükseldi. Altta değişen bir şey yok. Yine insanların ihtiyaçları var. Mal alınıyor, mal satılıyor, satılacak. Önümüzdeki 3-5 sene ayaklar yeşil sahada kalacak” dedi.

GOLLER İNSANLIĞA ATILDI

Bu sıçrama sırasında birilerinin zıplayıp kafayla gol attığını söyleyen Şiper, golü fiyatları sanal olarak şişiren bazı çevrelerin attığını, golü de tüm dünyanın yediğini kaydetti.

Dünya ekonomisindeki coşkuyu şişirilmiş bir balona benzeten Şiper, bunu LPG pazarından örneklerle açıkladı. Dünya ekonomisinde yüzde 4 söz sahibi olan LPG'nin fiziki, gerçek hacminin yıllık 200 milyon ton (62 milyar dolar) mertebesinde olduğunu anlatan Şiper, kâğıt üzerinde bu rakamın 800 milyon tona (248 milyar dolar) çıktığını söyledi. Şiper şöyle konuştu:

“Ortada ne gaz var, ne tüp var, ne tank var, hiçbiri yok. Sadece birileri kumar oynuyor. Normal ticaretinin 4 katı. Bunu siz petrolde 5'le çarpın. Balon öyle şişti ki patlaması lazımdı. Patladı. Şimdi kâğıtlar yeniden karıştırılıyor. Yine şişirecekler.”

ABD'NİN MESAJI

Bu süreçte Amerika'nın dünyaya ve özellikle Rusya'ya, “finansal piyasaları coşturan parasal ifadeler konusunda birinci söz hakkının kendisinde olduğu” mesajını verdiğini savunan İpragaz Genel Müdürü, petrol ve emtia fiyatlarının Rusya'nın Gürcistan'a girmesinin hemen ardından düşmesinin tesadüf olmadığını dile getirdi. Temmuz ayında 188 milyar dolar olan dünya LGP ticaretinin 62 milyar dolara gerilediğini belirten Şiper, “5 ayda bu tür ürünlerin 3'te bire inmesi dünya tarihinde yazılmamış bir şey. Savaşlar dahil” dedi.

Şiper, enerji ve emtia fiyatlarının düşmesinin Türkiye'nin cari açığına olumlu yansıyacağını ancak, dolar kurundaki artış nedeniyle etkinin sınırlı kalacağını vurguladı.


Tüpteki vergi farkı 30 kat

LPG'deki verginin doğalgazdan farkının dünyada yüzde 10-20 iken Türkiye'de 30 kat olduğunu bildiren Şiper, “Şu anda 1 milyon kilokalorilik doğalgaz yaktığınızda devlet 3 lira alıyor, aynı işi LPG ile yaptığınızda 92 lira alıyor. Aynı oranda harcama için doğalgaza 143 lira ödüyorsunuz, dökme LPG'ye 280 lira, tüp LPG'ye 345 lira” dedi.


Benzin ve LPG fiyatları ÖTV yüzünden inmiyor

Petrol ve LPG fiyatlarının düşmesine rağmen, tüpgaz ve benzin fiyatlarının aynı oranda düşmediğine dikkat çeken İpragaz Genel Müdürü Selim Şiper, bunun maktu olarak uygulanan ÖTV'den kaynaklandığını belirtti. ÖTV'nin fiyattan değil, üründen ton başına alındığını vurgulayan Şiper, “Şu anda LPG'nin tonunda 930 lira bir vergi var. Dünyadaki LPG fiyatı değil üçte bire 30'da bire bile inse, bu vergiyi aldığınız sürece o değişmeyecek. Mal bedelinin üzerine ÖTV konuyor, onun üzerinden de ayrıca yüzde 18 KDV alınıyor. Verginin vergisi” dedi. Şiper'in verdiği bilgiye göre Türkiye LPG pazarının büyüklüğü 3.5 milyon ton. Bunun 2 milyon tonu otogaz, 200 bin tonu dökme gaz, 1.3 milyon tonu da tüpgaz.


42 liralık tüpün 21 lirası vergi

Temmuzdan bu yana LPG fiyatının üçte bir düşmesine rağmen, 51 lira olan 12 kg'lik tüpün bugün 42 liraya inebildiğini belirten Şiper, “Bir tüpün yüzde 47.9'u vergi. 42 lira tüpün 21 lirası vergi” diye konuştu.
Kaynak:Yeni Şafak YILMAZ YILDIZ